Ta strona wykorzystuje ciasteczka.   Rozumiem.   Więcej informacji
polski (firma prawnicza)english (legal company)
o_firmieofertareferencjepublikacjekontakt

DOKŁADNIE KONTRAHENTA I DOBRZE ZABEZPIECZ TRANSAKCJĘ"Z ograniczonym zaufaniem" prowadzeniu działalności gospodarczej warto stosować zasadę ograniczonego zaufania do kontrahentówNa taryfę ulgową nie powinny liczyć ani duże i powszechnie znane firmy, ani starzy klienci, z którymi dotychczasowa współpraca układała się bez problemów. Dzięki wielu procedurom na każdym etapie kontaktu z klientem można zmniejszyć ryzyko sporu co do przyszłych należności. Łatwiej też będzie później je odzyskać. Co prawda trudno jest uzyskać zgodę kontrahenta na to, aby zastosować instrumenty zabezpieczające należność. Zwykle to sprzedającemu bardziej zależy na zawarciu transakcji, a kupujący może poczuć się urażony brakiem zaufania. To on zazwyczaj dyktuje warunki i ma w ręku większośćatutów. Jednak zabezpieczenie się opłaca. Procedura standardowa Wiele czynności służących zapewnieniu bezpieczeństwa transakcji przedsiębiorca może wykonać we własnym zakresie, jeszcze przed jej zawarciem. Przed nawiązaniem współpracy regułą powinno być okazywanie przez kontrahenta: - odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego lub ewidencji działalności gospodarczej, -kopii decyzji w sprawie nadania numerów NIP i REGON, - zaświadczeń z urzędu skarbowego i ZUS o tym, że przedsiębiorca nie zalega z zapłatą zobowiązań publicznoprawnych. Należy również sprawdzić, czy przyszły klient nie figuruje w sądowym rejestrze dłużników niewypłacalnych lub w innych rejestrach dłużników. Procedura niestandardowa Przed zawarciem transakcji opiewających na wysokie kwoty, a więc obarczonych dużym ryzykiem, warto skorzystać z wywiadu gospodarczego. Dzięki temu przedsiębiorca dostanie informacje pozwalające ocenić sytuację materialną potencjalnego kontrahenta i jego pozycję rynkową. Uniknie też kontaktów z tymi przedsiębiorcami, wobec których toczą się np. postępowania naprawcze lub upadłościowe. Dane te decydują o kształcie podpisywanych umów, wysokości udzielonego kredytu kupieckiego i terminie płatności za faktury. Ponadto gdy wartość transakcji przekracza dwukrotnie wysokość kapitału zakładowego (kontrahent działa w formie spółki z o.o.), konieczne będzie zbadanie aktu założycielskiego lub umowy spółki oraz aktów notarialnych zmieniających zapisy dokumentów pierwotnych. Brak zapisu w umowie spółki lub uchwały wspólników zezwalającej na rozporządzanie mieniem o tak znacznej wartości może oznaczać, że transakcja będzie nieważna, a przynajmniej pojawi się ryzyko, żezakwestionuje ją przyszły kontrahent - dłużnik. Ten rodzaj prewencji wymaga jednak współpracy kontrahenta i jego zgody na udostępnienie dokumentów. Na ogół powinien być akceptowany i rozumiany przez tych przedsiębiorców, którzy działają w dobrej wierze. ryzyko umowneInteresy kontrahentów może też chronić poprawnie sporządzona umowa. Brak formy pisemnej nie zawsze powoduje jej nieważność (tylko niektóre rodzaje umów wymagają formy pisemnej lub aktu notarialnego). Wynikają z niej jednak korzyści natury dowodowej, gdy dochodzi do sporu sądowego dostawcy i odbiorcy towaru lub usługi.Ponadto sprzyja ona wierzycielowi w uzyskaniu nakazu zapłaty z postępowaniu nakazowym (a więc tańszym i szybszym) oraz pozwala dochodzić należności z kilku faktur wynikających z realizacji jednej umowy. Jeśli bowiem kontrahentów nie wiąże pisemna umowa, to trzeba wytaczać osobne powództwa do wierzytelności wynikających z każdej faktury (art. 505 [3] § 1 i 2 k.p.c.).Oprócz poprawnego sporządzenia umowy przedsiębiorca powinien też zadbać o to, aby uzyskać pełną listę osób uprawnionych przez kontrahenta do odbioru faktur, ich podpisywania (choć ustawa o VAT z 2004 r. zniosła ten obowiązek, to dla celów dowodowych warto uzyskać podpis odbiorcy na fakturze) oraz do odbioru towaru. Dobrze jest również ustalić, czy kontrahent ma wspólność lub rozdzielność małżeńską, aby w przyszłości uniknąć trudności w prowadzeniu egzekucji z jego majątku wspólnego (m.in. z pobranych wynagrodzeń za pracę i dochodów uzyskanych z innej działalności każdego z małżonków, dochodów uzyskanych z majątku wspólnego oraz osobistego małżonków).Umów bez likuZgodnie z zasadą swobody umów (art. 353 [1] k.c.) kontrahenci mogą formułować je według własnych potrzeb i uznania. Muszą jednak pamiętać o ograniczeniach wynikających z właściwości danego stosunku prawnego, przepisów i zasad współżycia społecznego, których naruszenie może powodować nieważność umowy.Treść wielu spotykanych w obrocie gospodarczym umów została określona w kodeksie cywilnym (są to tzw. umowy nazwane).Należą do nich m.in. umowy:? sprzedaży (art. 535 - 602 k.c.), ? dostawy (art. 605 - 612 k.c.), ? najmu (art. 659 - 692 k.c.), ? pożyczki (art. 720 - 724 k.c.), ? użyczenia (art. 710 - 719 k.c.), ? przewozu (art. 774 - 793 k.c.), ? spedycji (art. 794 - 804 k.c.), ? o roboty budowlane (art. 647 - 558 k.c.), ? dzierżawy (art. 693 - 709 k.c.), ? leasingu (art. 709 [1] - 709 [18] k.c.), ? zlecenia (art. 734 - 751 k.c.). Do umów nieuregulowanych ustawowo (nienazwanych) stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowach, w szczególności prawo zobowiązań i niektóre przepisy umów nazwanych. dodatkoweW obrocie używa się też wielu instrumentów służących zabezpieczaniu transakcji, które uzupełniają podstawowe umowy między kontrahentami. Niestety często pomija się je, głównie z powodu zbyt szybkiego tempa wymiany gospodarczej.Do najpopularniejszych zabezpieczeń dodatkowych (stosowanych przede wszystkim w obrocie krajowym) należą:zabezpieczenia osoboweIch zastosowanie daje wierzycielowi możliwość dochodzenia spłaty swojej należności z majątku dłużnika (teraźniejszego lub przyszłego) lub z majątku innej osoby, np. poręczyciela. cywilnePoręczyciel zobowiązuje się wobec wierzyciela wykonać zobowiązanie, gdyby nie zrobił tego dłużnik. Oświadczenie poręczyciela powinno być złożone na piśmie pod rygorem nieważności. Możliwe jest poręczenie za tzw. dług przyszły do wysokości z góry oznaczonej. Instytucję poręczenia szczegółowo regulują art. 876 - 887 k.c. weksloweWeksel może stanowić zabezpieczenie kredytu, pożyczki czy operacji gospodarczych. Przedsiębiorcy doceniają go jako zabezpieczenie zobowiązań pieniężnych, bo kodeks postępowania cywilnego nadaje wierzycielowi korzystającemu z weksla pozycję uprzywilejowaną. Także niski koszt i szybki tryb dochodzenia roszczeń wynikających z poręczeń wekslowych przesądzają o rosnącym zainteresowaniu tym instrumentem.Jak działa poręczenie wekslowePoręczenia wekslowego (awal) udziela poręczyciel, podpisując się na przedniej stronie weksla (pod warunkiem że nie jest to podpis wystawcy weksla lub trasata) oraz na tylnej stronie weksla lub na jego przedłużku - słowami "poręczam", "gwarantuję", "awal" i podpis.Poręczenie powinno wskazywać, za kogo je dano (wystawcę, akceptanta, indosanta). Jeśli nie ma takiej informacji, to uznaje się, że poręczenia udzielono za wystawcę. Poręczyciel odpowiada tak samo jak ten, za kogo dokonano poręczenia. Poręczyć można całą sumę wekslową lub jej część.Poręczenia wekslowego udziela się po to, aby rozłożyć ryzyko ciążące na sprzedawcy związane z ewentualną niewypłacalnością kontrahenta, na osobach trzecich (na innych podmiotach, w tym na banku lub osobach fizycznych). W Polsce często poręczenia weksla wystawionego przez jednoosobową spółkę udziela jej udziałowiec. weksel własny in blancoWeksel in blanco (niezupełny, gwarancyjny) jest papierem wartościowym, któremu celowo brakuje niektórych z elementów weksla określonych w art. 101 prawa wekslowego.Co istotne, na wekslu in blanco musi znaleźć się podpis wystawcy zaciągającego zobowiązanie wekslowe. Ten rodzaj weksla ma charakter przyszłościowy - zabezpiecza bowiem wierzytelności, których ostateczna wartość zwykle nie jest znana w obecnej chwili. Wystawcą weksla gwarancyjnego może być osoba fizyczna, prawna czy spółka prawa handlowego. Dla celów dowodowych lepiej jest, aby wekslowi in blanco towarzyszyła deklaracja stanowiąca upoważnienie dla odbiorcy (np. przedsiębiorcy udzielającego kredytu kupieckiego, banku) do wpisania na wekslu brakujących elementów, a przede wszystkim:- kwoty wierzytelności jako sumy wekslowej,- terminu płatności weksla. gwarancja bankowaBank (gwarant) może udzielić gwarancji, w której deklaruje, że spełni w określonym czasie i w określonej kwocie zobowiązanie swojego klienta wobec jego dostawcy (adresata gwarancji). Gwarancji takiej można udzielić na zlecenie osoby prawnej lub fizycznej na rzecz dowolnego podmiotu.Zanim bank udzieli poręczenia lub gwarancji, dokładnie sprawdzi sytuację finansową klienta, zbada jego zdolność kredytową, historię rachunku bankowego. Będzie też wymagał przedstawienia takich dokumentów, jak przy udzielaniu kredytu. Wiąże się to z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów oraz przesunięcia terminu sfinalizowania transakcji, przy której strony zgodziły się zastosować to zabezpieczenie. poddanie się egzekucji w akcie notarialnymRyzyko odmowy przez kontrahenta zapłaty zobowiązania wynikającego z zawieranej transakcji można też zmniejszyć dzięki poddaniu się egzekucji w akcie notarialnym (art. 777 k.p.c.).Choć oświadczenie takie nie zabezpiecza bezpośrednio wierzytelności, to przyspiesza jednak (przede wszystkim za sprawą ominięcia sądowego postępowania rozpoznawczego) dochodzenie należności. Dokument ten ma bowiem moc wyroku sądowego.Po uzyskaniu klauzuli wykonalności wierzyciel może złożyć do komornika wniosek o przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Dobrowolnej egzekucji może poddać się dłużnik osobisty i rzeczowy. Przykładowo właściciel nieruchomości, który nie jest dłużnikiem osobistym, poddaje się egzekucji z obciążonej nieruchomości, aby zaspokoić wierzyciela hipotecznego. Zabezpieczenia rzeczowePozwalają zaspokoić roszczenia wierzyciela z konkretnego przedmiotu, bez względu na to, kto jest w jego posiadaniu. Do zabezpieczeń rzeczowych należą:zastaw zwykłyMożna go ustanowić, aby zapewnić spłatę wierzytelności podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (zastawcy) przez jego klienta (zastawnika). Zastaw jest prawem rzeczowym ograniczonym.Zgodnie z art. 306 § 1 k.c. w celu zabezpieczenia wierzytelności rzecz ruchomą lub prawa zbywalne można obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel będzie dochodził zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją stała się własnością (z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy poza tymi, którym z mocy ustawy przysługuje pierwszeństwo szczególne, np. z tytułu roszczeń alimentacyjnych, należności za pracę oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie kalectwa czy śmierci). Zastaw można ustanowić także po to, aby zabezpieczyć wierzytelność przyszłą lub warunkową.Do ustanowienia zastawu potrzebna jest umowa między właścicielem a wierzycielem oraz - z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie - wydanie rzeczy wierzycielowi albo osobie trzeciej, na którą strony się zgodziły.Wierzyciel, który chce zaspokoić roszczenie z rzeczy obciążonej zastawem, musi uzyskać tytuł egzekucyjny, a następnie złożyć wniosek egzekucyjny u komornika. Wierzyciel i dłużnik nie mogą jednak w umowie zastawu zastrzec, że zastawnik może sprzedać przedmiot zastawu ani że w razie niewykonania przez zastawcę zobowiązania zastawnik stanie się właścicielem rzeczy. rejestrowyGdy rzecz ma znajdować się we władaniu dłużnika, dobrą formą zabezpieczenia będzie zastaw rejestrowy. Do tego konieczne jest sporządzenie umowy między osobą uprawnioną do rozporządzania przedmiotem zastawu (zastawcą) a wierzycielem (zastawnikiem) oraz wpis do rejestru zastawów.Umowę taką sporządza się na piśmie pod rygorem nieważności. Przedmiotem zastawu mogą być wszelkie ruchomości (oprócz statków morskich wpisanych do rejestru okrętowego) oraz majątkowe prawa zbywalne (np. wierzytelności, najem, dzierżawa, udział w spółce z o.o.), jeśli tylko nie można obciążyć ich hipoteką. ustanowienia hipoteki konieczna jest umowa w formie aktu notarialnego między kontrahentem (zwykle właścicielem rzeczy) a przedsiębiorcą (wierzycielem) oraz wpis hipoteki do księgi wieczystej danej nieruchomości. W księgach wieczystych oraz ewidencji gruntów należy sprawdzić, czy nieruchomość nie została wcześniej obciążona inną hipoteką, ponieważ zabezpieczenie może okazać się mniej skuteczne. hipoteki mogą być:- użytkowanie wieczyste,- spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego,- spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,- prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,- wierzytelność zabezpieczona hipoteką.Hipoteka jest prawem bezwzględnym, należy do najpewniejszych zabezpieczeń transakcji (dłużnik wprawdzie może sprzedać taką nieruchomość, ale wierzyciel zachowuje prawo zaspokojenia z niej roszczeń, niezależnie od zmiany właściciela). Jest jednak dość kosztowna (wysokość taksy notarialnej oraz opłaty sądowej za wpis hipoteki zależą od wartości zabezpieczenia). Długo też prowadzi się egzekucję z nieruchomości (niekiedy nawet kilka lat).Zasady ustanowienia hipoteki zostały sprecyzowane w art. 65 - 112 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (DzU nr 19, poz. 147 ze zm.). na zabezpieczeniePolega na przeniesieniu przez dłużnika na wierzyciela prawa własności rzeczy ruchomej lub papierów wartościowych oraz na jednoczesnym zobowiązaniu wierzyciela do zwrotnego przeniesienia własności rzeczy na dłużnika w momencie spłaty przez niego zobowiązania.Umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie nie reguluje kodeks cywilny, ale stosuje się do niej art. 349 k.c. dotyczący przeniesienia rzeczy ruchomych. zabezpieczenia mogą być:- rzeczy ruchome oznaczone co do gatunku (do przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy - art. 155 § 2 k.c.),- rzeczy ruchome oznaczone co do tożsamości (własność przechodzi z chwilą zawarcia umowy przewłaszczenia, chyba że strony postanowiły inaczej),- papiery wartościowe,- inne prawa majątkowe,- zbiory rzeczy,- rzeczy przyszłe (do przeniesienia własności potrzebne jest również przeniesienie posiadania rzeczy).Według orzecznictwa przewłaszczeniu podlegać też mogą nieruchomości, ale umowa o przewłaszczeniu własności nieruchomości powinna mieć formę aktu notarialnego.Dopuszcza się pozostawienie przewłaszczonej rzeczy we władaniu dłużnika, ale tylko na podstawie innego stosunku prawnego, np. użyczenia, przechowania (art. 349 k.c.).Jeśli dłużnik nie spełnia zobowiązania, to wierzyciel może zaspokoić roszczenie na wiele sposobów, m.in. sprzedając rzecz (nadwyżkę uzyskaną ze sprzedaży wierzyciel powinien zwrócić dłużnikowi), przekazując ją osobie trzeciej do odpłatnego z niej korzystania, zatrzymując i zapisując jej wartość na poczet wierzytelności.jakie dane z wywiadu gospodarczegoZ przeprowadzonego wywiadu gospodarczego przedsiębiorca uzyska następujące dane: ? > identyfikacyjne: pełną nazwę przedsiębiorstwa, formę prawną, adres siedziby, ? > rejestrowe, ? > dotyczące oddziałów, ? > o właścicielach, udziałowcach, akcjonariuszach, ? > o wysokości kapitału zakładowego lub akcyjnego, ? > o wysokości obrotów, ? > o ilości zatrudnionych osób, ? > o pozycji w branży, ? > majątkowe: ruchomości i nieruchomości (informacje pozyskane z ewidencji gruntów lub wydziału ksiąg wieczystych), ? > finansowe - bilans (osoby prawne), ? > o ustaleniu praw własności na rzeczach nieruchomych. Przedsiębiorca może też zażądać od wywiadowni dokumentacji fotograficznej i opisu siedziby przedsiębiorstwa. błędy w umowachW zawieranych umowach najczęściej spotykanymi błędami są:? niewłaściwa forma zawarcia umowy (ustna, pisemna, akt notarialny), ? nieprawidłowa reprezentacja stron wskazanych w umowie (w zależności od formy prowadzonej działalności mogą to być osoby fizyczne lub organy zarządzające, czasami pełnomocnicy - i tu istotny jest zakres udzielonego pełnomocnictwa), ? sprzeczność zapisów umowy z ustawą, ? niewłaściwe określenie warunków zapłaty za dostarczony towar lub wykonaną usługę, ? brak warunków określających potwierdzenie dostarczenia towaru lub wykonania usługi (np. w formie załącznika do umowy powinien zostać ustalony wzór protokołu zdawczo-odbiorczego), ? brak klauzul dotyczących procedur reklamacyjnych, ? nieprecyzyjna redakcja klauzul umownych, ? nieprawidłowo dokonane zabezpieczenia umowy. 12. lipca 2005 , "Z ograniczonym zaufaniem",

 
Consorcium (kancelaria prawna, Wrocław; windykacja, Wrocław)  *  ul. Wita Stwosza 15a